Đào của "Đất và người" kể về nụ hôn trên phim, được đạo diễn dạy cấy lúa
Diễn viên Thân Thanh Giang hiện tại.
"24 tập phim, tôi được trả cát-xê 10 triệu đồng"
Hơn 20 năm trước, bộ phim “Đất và người” phát sóng, gây ấn tượng với khán giả khi tái hiện bức tranh nông thôn miền Bắc trong giai đoạn đầu đổi mới. Khi ấy, Thân Thanh Giang mới là sinh viên năm nhất, cơ duyên nào đưa chị vào vai nữ chính?
- Bây giờ nghĩ lại, tôi thấy mọi thứ như một giấc mơ và nhớ như in mọi chuyện. Hôm đó, khi bản thân đang trên lớp, chú đạo diễn Nguyễn Hữu Phần, chú Phạm Thanh Phong và trợ lý đoàn phim vào trường tìm diễn viên đảm nhận vai Đào.
Nhìn thấy tôi, anh Dũng trợ lý đoàn phim hỏi: “Em ra ngoài này một chút được không?". Gặp tôi, chú Phần nói: “Sao giờ này vẫn có một con bé như này nhỉ?”, rồi giới thiệu qua về nội dung kịch bản. Bác nói thêm: “Cháu chuẩn bị đi làm phim nhé”.
Sau đó đại diện đoàn phim xin phép Trường Đại học Sân khấu - Điện Ảnh cho tôi đi quay dài ngày. Ê-kíp đã có 6 tháng quay ở ngoại thành Hà Nội.
Khi đọc kịch bản, tôi thấy Đào rất cá tính và hấp dẫn hơn trong tiểu thuyết Mảnh đất lắm người nhiều ma của nhà văn Nguyễn Khắc Trường. Khi ấy tôi mới vào học năm thứ nhất, chưa từng đi làm phim nào nên mọi thứ còn mới mẻ như trang giấy trắng. Tôi đã đưa 80% con người thật của mình vào Đất và người.
Tạo hình của Thân Thanh Giang (áo tím) và Hồng Minh trong phim "Đất và người" (Ảnh: Chụp màn hình).
Chưa từng đóng phim nhưng vai diễn đầu tiên được mời lại là vai chính, chị có áp lực? Sinh ra ở thành phố, khi vào vai thôn nữ, Thân Thanh Giang có bỡ ngỡ?
- Phim đó, tôi là diễn viên trẻ nhất nhưng được đóng với các anh, các cô chú gạo cội như: NSƯT Duy Hậu, NSƯT Duy Thanh, NSƯT Minh Phương, Tuấn Dương, Phát Triệu, Hồng Minh… nên rất áp lực, hồi hộp.
Tôi sinh ra và lớn lên ở thành phố Bắc Giang cũ (nay thuộc Bắc Ninh) nhưng mặt vẫn rất quê (cười). Hoá thân thành Đào, tôi phải đóng cảnh cày ruộng, cấy lúa… Những công việc này bản thân chưa từng làm, chính đạo diễn Nguyễn Hữu Phần đã dạy tôi gieo mạ, gặt lúa, làm ruộng...
Tôi từng hỏi chú Phần: “Tại sao chú lại mời cháu vào vai Đào?”. Chú nói: “Vì mày có gương mặt góc cạnh, mái tóc dài nhìn đã thấy ngáo ngơ rồi nên ra luôn vai Đào”. Tôi luôn biết ơn chú và đoàn phim, vì sự lựa chọn này nên tôi đã có một vai diễn để đời.
Hơn 20 năm đã trôi qua kể từ khi "Đất và người" phát sóng, phân đoạn nào trong phim khiến chị không quên được?
- Cảnh Đào trốn bố mẹ, sang nhà Tùng (Hồng Minh thủ vai) gặt lúa, sau đó bị Cao (Tuấn Dương) bắt gặp, về mách bố Hàm (Duy Hậu). Ông Hàm phi ra tận nơi để đuổi đánh con gái, trong lúc chạy trốn bố, nhân vật Đào bị ngã xuống ao… khiến tôi nhớ mãi.
Bối cảnh quay này là ao của làng Giếng Chùa, thú thật bây giờ nhớ lại tôi vẫn thấy… rùng mình vì lúc ấy có khoảng 100 con chuột và 7 con lợn đều đã chết, nổi lềnh phềnh ở mặt ao.
Tất cả những thứ đó là sự vật thật, không phải do đoàn phim sắp đặt nên khi ngã xuống ao, tôi rất sợ. Vừa hoảng loạn vì chuột và lợn chết, vừa diễn sợ hãi, tôi đã bơi và bị sặc sụa trong nước bẩn.
Sau khoảng 6 đúp quay, tôi được đoàn phim vớt lên và đã bị… ghẻ. Đạo diễn cho tôi nghỉ 1 tuần để… chữa ghẻ, sau đó mới quay tiếp. Đúp quay đầu tiên tôi bị ngã xuống ao được đạo diễn Hữu Phần khen, được chọn làm trailer quảng cáo cho phim.
Thời gian quay phim, chúng tôi có 6 tháng sinh hoạt ở bối cảnh. Ê-kíp được người dân nhường nhà, nhường giường, nấu ăn giúp. Với một cô sinh viên năm thứ nhất đi quay phim xa nhà nhưng tôi thấy mọi thứ đều gần gũi như gia đình thứ 2 của mình.
Nữ diễn viên có nhiều kỷ niệm khi vào vai Đào trong "Đất và người".
Ấn tượng của chị về dàn nghệ sĩ gạo cội tham gia phim này?
- Khi làm phim, tôi được các anh các chú giúp đỡ nhiệt tình. Để có một cô Đào được khán giả yêu mến, nhờ công lớn của dàn diễn viên gạo cội. Chú Hữu Phần là một nhà giáo nên khả năng sư phạm rất tốt, chú nói đến đâu, tôi hiểu đến đó. Chú cũng thường xuyên tạo không khí thoải mái cho đoàn phim.
Chú Duy Thanh là dân lồng tiếng nên đã “nắn” cho tôi từng câu thoại, cần ngắt ở đâu, nhả chữ chỗ nào chú cũng chỉ bảo. Mấy tập đầu còn lúng túng nhưng càng về sau tôi càng diễn tốt hơn.
Tôi và NSƯT Duy Hậu có nhiều cảnh quay cùng nhau. Chú nói với tôi: “Kịch bản có 5 câu thì con chỉ cần nói 3 câu thôi, còn lại nên diễn bằng ánh mắt sẽ “đắt” hơn rất nhiều”. Đến bây giờ tôi vẫn nhớ lời dạy của chú.
Tôi và cô Minh Phương có khoảng 90% cảnh quay ở khu bếp. NSƯT Minh Phương là người làm nghề rất giỏi, biết nắm bắt tâm lý diễn viên, khi làm việc với cô, tôi trưởng thành từng ngày.
Anh Hán Văn Tình luôn nhẹ nhàng, chăm sóc cả đoàn phim. Ngoài đời, anh ấy là một người vui vẻ, luôn tạo không khí dễ chịu cho mọi người. Hiện tại, tôi hay nói chuyện với anh Hồ Phong (vai Vũ - tình địch của Tùng), thi thoảng hai anh em có kể chuyện, nhắc kỷ niệm về phim.
Trong phim, chị và Hồng Minh có cảnh hôn nhau - một cảnh khá táo bạo ngày đó. Khi diễn phân đoạn này, chị có ngại ngùng?
- Khi ấy tôi là sinh viên năm thứ nhất, có người yêu rồi nhưng đóng cảnh hôn thì vẫn rất ngại ngùng. Kịch bản tập cuối có cảnh Tùng và Đào gặp nhau ở bờ sông rất lãng mạn nhưng không có màn hôn nhau.
Khi chiếc xe đạp đổ, trứng văng ra, Đào quay lại và chạm môi Tùng, sau đó 2 người hôn nhau. Cảnh này tôi bị động, sau này bản thân mới biết trước khi quay, chú Hữu Phần và anh Hồng Minh bàn với nhau sẽ có cảnh hai diễn viên chính môi chạm môi và tôi không biết gì về việc này (cười). Vì thế nụ hôn này rất tự nhiên, không hề bị khiên cưỡng.
Những năm đầu làm phim xong, tôi và anh Hồng Minh vẫn liên lạc với nhau. Những năm gần đây, gọi điện thoại cho anh ấy rất khó, anh ấy cũng không dùng mạng xã hội. Tôi chỉ biết anh ở Hà Nội, không làm nghề nữa mà cùng vợ kinh doanh về mảng bất động sản, cuộc sống rất khá giả.
Thân Thanh Giang hiện công tác tại Nhà hát Kịch Việt Nam.
Chị có thể bật mí cho khán giả về cát-xê thời điểm đóng phim “Đất và người”?
- Sau 24 tập phim, tôi nhận gần 10 triệu đồng, số tiền đó khá lớn và có ý nghĩa với bản thân. Hồi ấy, bố mua cho tôi một căn nhà nhỏ ở phố Tôn Đức Thắng (Hà Nội), có tiền cát-xê tôi đã mua nội thất như: Tủ lạnh, giường, tủ, bát đĩa... Đến bây giờ tôi vẫn còn giữ bộ bát đĩa được mua từ những đồng cát-xê đóng phim ngày ấy.
“Sau khi đóng vai Đào, tôi được ưu ái rất nhiều”
Chị có nghĩ, vai Đào của “Đất và người” đã giúp mình “đổi đời”?
- Sau khi đóng phim, tôi trở thành “hiện tượng” của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Về trường, các em sinh viên trẻ đều tò mò lên lớp gặp xem Thanh Giang là ai, ở lớp nào, xin chụp ảnh cùng. Các thầy cô cũng rất ưu ái tôi.
Thời đó, tôi cũng là niềm tự hào của tỉnh Bắc Giang cũ (nay là Bắc Ninh). Mỗi lần về quê, các cô chú lãnh đạo tỉnh thời đó thường nhắc “Thanh Giang con bố Đoàn làm ở Đài Truyền hình tỉnh”...
Có thể nói, vai Đào khiến tôi tự hào đến hết đời. Nếu như không có Đào của Đất và người, sẽ không có Thân Thanh Giang ngày hôm nay. Khi ra ngoài, nhiều người quý mến nên luôn ưu ái, tạo điều kiện cho tôi làm việc.
Đang ở thời kỳ đỉnh cao của sự nghiệp, nhiều người bất ngờ khi thấy Thanh Giang kết hôn vào năm thứ 3 đại học. Giờ nghĩ lại, chị có thấy tiếc nuối?
- So sánh này thật khó. Nếu tiếc nuối, tôi đã không có 1 cô con gái hơn 20 tuổi xinh đẹp, giỏi giang như bây giờ.
Ngày ấy, thông tin tôi lấy chồng làm chấn động Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Vì sau phim Đất và người, bản thân rất nổi tiếng, kiếm tiền rất tốt nhưng mỗi người có một lựa chọn riêng.
Cưới xong tôi vẫn đi học tiếp, cầm bằng tốt nghiệp mấy tháng thì tôi sinh con gái và nghỉ một thời gian để chăm con, hỗ trợ chồng kinh doanh.
Bé được 2 tuổi, tôi đi làm phim có gặp NSND Trung Anh - khi ấy đang phụ trách một đoàn của Nhà hát Kịch Việt Nam. Chú nói: “Đoàn đang cần một diễn viên như cháu. Con lớn rồi, đi làm thôi”. Có lẽ, tôi sinh ra để làm nghề nên mọi thứ đến với mình rất tự nhiên. Bản thân đã về Nhà hát Kịch Việt Nam, thi biên chế và đỗ luôn năm đó.
Về nhà hát, tôi thường được giao những vai đào thương, những người có hoàn cảnh éo le, vất vả. Tôi có khoảng 10 năm hoàng kim ở nhà hát, sau khi sinh 2 con thứ, tôi ít tham gia diễn trên sân khấu hơn.
Có người nói rằng, sau 24 năm kể từ tập đầu tiên của “Đất và người” phát sóng, Thân Thanh Giang chưa vượt qua được “cái bóng” vai Đào. Nghe câu này chị có bị áp lực?
- Tôi cũng phải nói thật rằng, hơn 20 năm đã trôi qua nhưng vai Đào vẫn được khán giả nhớ đến, có lẽ vì phim có kịch bản hay, dàn diễn viên chuyên nghiệp, diễn xuất tự nhiên.
Thú thực, sau này tôi có vào vai chính ở một số phim như: Không gian đa chiều, 13 nữ tù, Hương đất, Con đường khát, Mùa hè rớt, Những người độc thân vui vẻ… nhưng không vượt nổi vai Đào.
Vai cô Đào là một phần thanh xuân của tôi, đến bây giờ bản thân vẫn nhớ kịch bản, từng câu thoại trong phim. Thi thoảng ngồi nhớ lại, tôi vẫn không quên được không gian của làng Giếng Chùa, ngôi nhà mình ở, góc bếp tôi từng trò chuyện với cô Minh Phương.
Tôi nhớ chú Duy Thanh, anh Hán Văn Tình, anh Tuấn Dương… Tôi mong dịp gần đây, sẽ được gặp các anh, các chú còn khoẻ mạnh, từng đóng phim để được trò chuyện, gợi lại kỷ niệm xưa.
Ở tuổi 44, nữ diễn viên đang có cuộc sống viên mãn bên gia đình.
Bây giờ đi ra ngoài, khán giả có nhận ra Thân Thanh Giang từng đóng phim “Đất và người”?
- Có chứ. Nhìn thấy tôi, nhiều người vẫn gọi: “Đào ơi, bố Hàm đâu, Tùng đâu”... Khi đi chợ, có bác nhận ra vẫn ưu ái dúi cho mớ rau, ít hành… Có lần tôi đi Côn Đảo, chị bán hàng nhận ra còn tặng cho đĩa rau xào không lấy tiền.
Các con rất tự hào về tôi, gọi mẹ là “cô Đào”. Các cháu cũng nói, dạo này TikTok thường chia sẻ clip về vai diễn của mẹ. Cô giáo của các con cũng thường xuyên nhắc đến tôi và giới thiệu với cả lớp về vai diễn của Thanh Giang ngày trước.
Người ta nói ngoài làm phim ra, Thân Thanh Giang còn kinh doanh rất “mát tay” nên giàu có lắm?
- Sau bộ phim Đất và người, tôi được nhiều sự kiện, nhãn hàng săn đón, thu nhập cũng khá tốt, có thể sống được với nghề. Hơn 20 năm trước, chỉ chụp một bộ ảnh thời trang, tôi đã nhận cát-xê là 10 triệu đồng, thu nhập này khá ổn.
Tôi đang là diễn viên của Nhà hát Kịch Việt Nam nhưng cũng có kinh doanh thêm. Nhờ vai Đào, mọi thứ thuận lợi lắm. Bản thân thấy hài lòng với những gì mình đang có: Một công việc yêu thích, việc kinh doanh thuận lợi, có một mái nhà ấm áp với 3 con: Bạn đầu 24 tuổi, học xong và đã đi làm, con thứ 2 tròn 14 tuổi, con út 8 tuổi ngày càng trưởng thành, ngoan ngoãn.
Nhiều người tò mò, ở nhà chị có khó tính với các con?
- Tôi là một người mẹ khá tâm lý. Bản thân thích làm bạn với con hơn là áp đặt các cháu. Tôi với con gái lớn hợp nhau, thường thủ thỉ, tâm sự với con khi nấu ăn như Đào và mẹ Son thường trò chuyện trong phim Đất và người.
Ở tuổi ngoài 40, chị quan điểm thế nào về tình yêu?
- Tôi là người dễ chịu, bạn bè cũng nhận xét tôi vui tính, nói nhiều (cười). Khi đã trải qua thăng trầm trong cuộc sống, bản thân cho rằng, hạnh phúc là hài lòng với những gì mình có. Với Thân Thanh Giang, hạnh phúc là được sống với nghề, có thu nhập, con cái ngày càng tiến bộ, trưởng thành.
Xin cảm ơn chị vì những chia sẻ!
Thân Thanh Giang (SN 1982) quê Bắc Giang cũ (nay là Bắc Ninh), tốt nghiệp Đại học Sân khấu - Điện Ảnh Hà Nội, hiện công tác tại Nhà hát Kịch Việt Nam. Nữ diễn viên nổi tiếng với vai Đào trong phim Đất và người của đạo diễn Nguyễn Hữu Phần và Phạm Thanh Phong, phát sóng năm 2002.
Sau Đất và người, cô tham gia một số phim như: Cỏ lông chông, Người đi tìm giấc mơ, Hương đất, Khát vọng công lý... Ở sân khấu kịch, cô gây ấn tượng trong các vở: Mặt nạ người, Cafe bánh mì...
No comments