Ngôi làng Hà Nội gây sốt trong phim "Đất và người" 24 năm trước giờ ra sao?
Trích đoạn đáng nhớ trong phim "Đất và người" (Video: VTV).
Sau gần 25 năm, Đất và người vẫn được xem là một trong những phim truyền hình nông thôn kinh điển của VTV. Không chỉ các nhân vật, bối cảnh làng Giếng Chùa cũng trở thành ký ức khó quên với nhiều thế hệ khán giả. Trên thực tế, ngôi làng Giếng Chùa trên phim được dựng nên từ nhiều địa điểm khác nhau thuộc làng Canh Nậu (xã Tây Phương), làng Hiệp Lộc và làng Hiệp Thuận (xã Hát Môn), Hà Nội.
Một trong những địa điểm xuất hiện nhiều lần trong Đất và người là Miếu Bà - nơi dân làng thường lui tới, cũng là bối cảnh của nhiều cuộc trò chuyện và những nút thắt trong phim. Ngoài đời, nơi này có tên gọi là Cầu Hóp (hay còn gọi là cầu nghỉ mát), nằm tại làng Canh Nậu (Ảnh: Chụp màn hình).
Cầu Hóp nằm ở đầu làng, được bao quanh bởi những cây cổ thụ xanh tốt. Trước đây, khi phim khởi quay, dân cư còn thưa thớt. Giờ đây, dân cư xung quanh đông đúc hơn, nhưng dáng dấp của công trình không thay đổi nhiều, khiến nhiều khán giả vẫn nhận ra ngay khi đặt chân tới.
Sống ngay cạnh Cầu Hóp, bà Nguyễn Thị Hồng (SN 1968) thường xuyên quét dọn, chăm sóc cho nơi này. Bà cho biết, nhiều người vẫn nhầm nơi đây là một ngôi miếu thờ cúng như trên phim, nhưng thực tế đây là một cây cầu nghỉ mát, không phải nơi thờ tự.
"Ngày trước, sau những buổi làm đồng, mọi người thường ngồi đây nghỉ chân, tránh nắng rồi mới về nhà. Đến dịp lễ hội của làng, các cụ cao niên sẽ nấu cháo, đặt lên lá đa để tưởng nhớ những vong hồn không nơi nương tựa. Đó là phong tục từ xưa chứ không phải hoạt động thờ cúng tại đây", bà Hồng chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Theo bà Hồng, do ảnh hưởng của cơn bão lớn năm 2024, một nhánh cây cổ thụ đổ xuống khiến Cầu Hóp bị sập một phần. Sau sự cố, người dân địa phương đã chung tay quyên góp kinh phí để tu sửa và khôi phục công trình.
Nhiều người dân địa phương cho biết, đến nay Cầu Hóp vẫn là không gian sinh hoạt cộng đồng quen thuộc. Người già ngồi chuyện trò, trẻ nhỏ vui chơi... tạo nên nhịp sống bình yên không khác nhiều so với những khuôn hình từng xuất hiện trong Đất và người.
Sau gần 24 năm, ngôi nhà của "đại gia" Hàm trong phim không còn giữ nguyên dáng vẻ cũ. Ông Nam - chủ nhân hiện nay của ngôi nhà ở thôn Hiệp Lộc - cho biết căn nhà từng cho đoàn phim mượn làm bối cảnh đã được gia đình xây dựng lại, cùng kiểu dáng nhà cũ nhưng vật liệu đã đổi mới. Cổng nhà cũng được xây mới năm 2014.
Nhắc đến Đất và người, nhiều khán giả nhớ ngay tới "Giếng Chùa" - nơi chứng kiến không ít mâu thuẫn, xung đột giữa các nhân vật trong làng Giếng Chùa, cũng là nơi khởi nguồn của tên làng hư cấu (Ảnh: Chụp màn hình).
Thực tế, bối cảnh này nằm phía sau Đình làng Hiệp Lộc.
Ông Hoàng Công Phong (SN 1955) - người dân thôn Hiệp Lộc, từng tham gia với vai diễn quần chúng trong Đất và người - vẫn nhớ rõ từng góc quay của đoàn phim gần 24 năm trước.
"Ngày trước, quanh giếng có rất nhiều đống rơm. Bờ giếng này là nơi diễn ra cảnh ông Quềnh và ông Hàm đánh nhau. Nhà ông Hàm cũng ở ngay cạnh đây. Hồi đó còn có một con đường nhỏ đi lên phía trên nữa", ông Phong kể.
Theo ký ức của người đàn ông từng tham gia quá trình ghi hình, khu vực này khi ấy mang đậm dáng dấp một làng quê Bắc Bộ với đường đất, rơm rạ và những khoảng sân rộng.
Hiện nay, mặt nước của giếng dâng cao hơn trước, xung quanh được kè đá kiên cố. Nhiều công trình mới, hàng quán và cây xanh xuất hiện xung quanh nên địa phương đã quyết định xây tường rào ngăn cách, khiến không gian có phần hiện đại hơn.
Bên cạnh nhà ông Hàm, ngôi nhà của Chu Văn Quềnh - NSƯT Hán Văn Tình thủ vai - cũng là một trong những bối cảnh để lại nhiều ấn tượng với khán giả. Trong phim, căn nhà nhỏ nằm sát chân đê hiện lên cũ kỹ, đơn sơ, phản ánh cuộc sống nghèo khó của gia đình ông Quềnh.
Sau 24 năm, ngôi nhà đã thay đổi hoàn toàn. Căn nhà cấp bốn lợp ngói năm nào được thay bằng ngôi nhà nhiều tầng, kiên cố, khang trang hơn, được quét sơn xanh. Con đường đất trước cửa cũng được bê tông hóa, hai bên là những ngôi nhà mới mọc lên san sát. Chủ nhà hiện tại cho biết, ông cũng nhận được rất nhiều lời hỏi thăm về bối cảnh cũ của phim Đất và người, tuy nhiên năm đó ông vắng nhà nên không rõ thông tin.
Một bối cảnh khác cũng xuất hiện nhiều lần trong Đất và người là lò rèn ở bờ đê Hiệp Lộc. Những tiếng búa chan chát, ánh lửa đỏ rực và nhịp lao động của người thợ rèn góp phần tái hiện không khí đặc trưng của làng quê Bắc Bộ đầu những năm 2000.
Đến nay, khu vực này không còn dấu tích của lò rèn mà chỉ còn lại con dốc. Bên cạnh nơi đây đã mọc lên một căn biệt thự khang trang.
Ít thay đổi nhất trong số các bối cảnh của Đất và người có lẽ là cánh cửa của nhà may Tuyết Trinh.
Cánh cửa sắt vẫn giữ nguyên như từng xuất hiện trên màn ảnh cách đây 24 năm. Tuy nhiên, phía bên trong hiện bỏ trống. Nhìn từ bên ngoài, nhiều khán giả vẫn có thể nhận ra ngay đây là nơi từng xuất hiện trong nhiều cảnh quay của bộ phim.
Bối cảnh Đình làng Giếng Chùa trong phim là nơi diễn ra phân cảnh xúc động nhất của nhân vật Chu Văn Quềnh, khi anh mang lễ vật đến thắp hương, cầu khấn Thành hoàng làng (Ảnh: Chụp màn hình).
Trên thực tế, cảnh phim được quay tại Đình làng Hiệp Thuận, xã Hát Môn, Hà Nội.
Hiện tại, Đình làng Hiệp Thuận vẫn được gìn giữ khá giống với thời điểm khi bộ phim Đất và người phát sóng. Gần một phần tư thế kỷ đã trôi qua, nhiều bối cảnh trong Đất và người không còn nguyên vẹn như trên màn ảnh. Có nơi được xây mới, có nơi đổi khác theo quá trình đô thị hóa, nhưng ký ức về làng Giếng Chùa vẫn hiện hữu trong đời sống của người dân Canh Nậu, Hiệp Lộc và Hiệp Thuận.
Không chỉ lưu giữ dấu vết của một bộ phim truyền hình kinh điển, những mái nhà, cây cầu, bờ giếng hay cánh cửa cũ còn kể câu chuyện về sự đổi thay của làng quê Bắc Bộ sau 24 năm - nơi ký ức điện ảnh vẫn song hành cùng nhịp sống hôm nay.
Ra mắt năm 2002, Đất và người là một trong những bộ phim nông thôn tiêu biểu của Trung tâm Sản xuất phim truyền hình Việt Nam (nay là Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam - VFC), do đạo diễn Nguyễn Hữu Phần và Phạm Thanh Phong thực hiện, chuyển thể từ tiểu thuyết Mảnh đất lắm người nhiều ma của nhà văn Nguyễn Khắc Trường.
Lấy bối cảnh làng Giếng Chùa, bộ phim khắc họa những mâu thuẫn âm ỉ giữa hai dòng họ Trịnh và Vũ, đan xen câu chuyện về quyền lực, tình làng nghĩa xóm và số phận con người trong quá trình chuyển mình của nông thôn Bắc Bộ thời kỳ đổi mới.
Bên cạnh kịch bản giàu chiều sâu, Đất và người còn ghi dấu ấn với dàn diễn viên tên tuổi như NSƯT Duy Hậu (ông Hàm), NSƯT Hán Văn Tình (Chu Văn Quềnh), NSƯT Minh Phương (bà Son), NSƯT Thanh Quý, nghệ sĩ Đức Khuê, nghệ sĩ Kim Oanh... Nhiều câu thoại, hình ảnh và nhân vật của phim vẫn được khán giả nhiều thế hệ nhắc lại mỗi khi nói về dòng phim nông thôn của VTV.
No comments