Phận đời trái ngược của 3 “trưởng thôn” từng gây sốt màn ảnh Việt

Thế nhưng phía sau ánh hào quang nghệ thuật, cuộc đời của 3 nghệ sĩ lại rẽ theo những hướng khác nhau. Quốc Tuấn từng gác lại sự nghiệp nhiều năm để đồng hành cùng con trai mắc bệnh hiếm; NSND Bùi Bài Bình có mái ấm hạnh phúc bên người bạn đời hơn 4 thập kỷ; còn cố NSƯT Văn Hiệp lặng lẽ ra đi, để lại nhiều tiếc thương trong lòng đồng nghiệp và công chúng.

Ba cuộc đời, ba số phận khác biệt, nhưng tất cả đều để lại những dấu ấn khó phai trong lòng nhiều thế hệ khán giả qua hình tượng những người trưởng thôn trên màn ảnh Việt.

Nghệ sĩ Quốc Tuấn - trưởng thôn Kiên trong "Người thổi tù và hàng tổng"

Nghệ sĩ Quốc Tuấn (SN 1961) từng là gương mặt quen thuộc của màn ảnh nhỏ với nhiều bộ phim như Người thổi tù và hàng tổng, 12A và 4H, Những người sống quanh tôi…

Năm 2001, Người thổi tù và hàng tổng lên sóng và nhanh chóng trở thành hiện tượng của phim truyền hình Việt. Bộ phim của đạo diễn Phi Tiến Sơn tái hiện bức tranh nông thôn Bắc Bộ thời kỳ đổi mới bằng những câu chuyện gần gũi, hài hước nhưng cũng đầy tính thời sự.

Trong đó, vai trưởng thôn Kiên do Quốc Tuấn đảm nhận được xem là linh hồn của tác phẩm.

Không sở hữu ngoại hình quá nổi bật, Quốc Tuấn chinh phục khán giả bằng lối diễn mộc mạc, tự nhiên. Nhân vật Kiên vừa thật thà, có phần vụng về, đôi lúc láu lỉnh nhưng luôn sống tình cảm và hết lòng vì người dân trong làng.

Quốc Tuấn trong phim "Người thổi tù và hàng tổng" (Ảnh: Chụp màn hình).

Những phân cảnh như Kiên tắm sông bị bắt gặp hay bị bố lột quần đánh đòn đến nay vẫn được nhiều khán giả nhắc lại như những khoảnh khắc kinh điển của truyền hình Việt.

Hơn 2 thập kỷ trôi qua, nhiều người vẫn gọi Quốc Tuấn bằng cái tên "trưởng thôn Kiên", “trưởng thôn quốc dân” đủ thấy sức sống bền bỉ của vai diễn. Nam nghệ sĩ cho rằng, thành công của bộ phim đến từ kịch bản chân thực, nơi mỗi nhân vật đều mang hơi thở của đời sống và khiến khán giả thấy chính mình trong đó.

Dù có sự nghiệp thành công, nghệ sĩ Quốc Tuấn trải qua không ít biến cố trong cuộc sống. Con trai anh - Bôm - mắc hội chứng Apert, một căn bệnh hiếm gặp trên thế giới khiến nam diễn viên nhiều năm gác lại sự nghiệp để đồng hành, chăm sóc và chữa trị cho con.

Năm 2021, Quốc Tuấn nghỉ hưu sau 19 năm gắn bó với Hãng phim truyện Việt Nam. Năm nay, anh trở lại mạnh mẽ với điện ảnh qua 2 dự án Mùi phở và Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng. Bước sang tuổi xế chiều, nghệ sĩ cho biết cuộc sống của mình giờ đã "thanh thản hơn một chút". Tuy vậy, Bôm vẫn luôn là ưu tiên lớn nhất trong cuộc đời anh.

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, nam diễn viên bộc bạch: “Với tôi, chỉ có thể nói là thanh thản hơn một chút. Công việc đã trở lại, tôi được làm đúng nghề, đúng sở trường và chọn được những vai diễn mình thấy hay.

Nhưng Bôm vẫn là mối quan tâm lớn nhất. Con đã đỗ đại học, song sức khỏe còn nhiều vấn đề phải tiếp tục theo dõi. Chỉ khi nào việc học và sức khỏe của con thực sự ổn định, gần như một người bình thường, tôi mới có thể an tâm trọn vẹn".

Nghệ sĩ Quốc Tuấn và con trai - Bôm - tại nhà riêng (Ảnh: Nguyễn Hà Nam).

Ở tuổi 65, Quốc Tuấn gần như không xuất hiện trên mạng xã hội. Anh cho biết, từng có nhiều lời đề nghị giúp anh xây dựng và quản lý trang cá nhân để khai thác thương mại. Tuy nhiên, anh đều từ chối. Với anh, hình ảnh nghề nghiệp và những tác phẩm đã làm mới là giá trị bền vững.

Theo nam nghệ sĩ, tiền bạc là điều ai cũng cần, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng đánh đổi sự bình yên. Với anh, sự bình yên trong đời sống cá nhân đôi khi quan trọng không kém ánh đèn sân khấu - nơi anh đã gắn bó suốt nhiều thập kỷ của cuộc đời nghệ sĩ.

NSND Bùi Bài Bình - trưởng thôn Khuếnh phim "Gió làng Kình"

Nếu Quốc Tuấn ghi dấu ấn với hình ảnh vị trưởng thôn hiền lành, chất phác thì NSND Bùi Bài Bình (SN 1956) lại khiến khán giả “ghét cay ghét đắng” khi vào vai Khuếnh - trưởng thôn Kình trong tác phẩm Gió làng Kình (2008).

Trước đó, nam nghệ sĩ cũng để lại dấu ấn sâu đậm với vai lão Tòng độc ác của Ma làng.

Nhân vật Khuếnh tham lam, cơ hội và đầy mưu mô được xem là một trong những vai phản diện thành công nhất của ông, đánh dấu bước chuyển lớn sau hàng loạt vai hiền lành trước đó.

Diễn xuất chân thực của NSND Bùi Bài Bình trong vai Khuếnh cũng khiến nhiều khán giả nhầm lẫn giữa nhân vật và con người ngoài đời. Nam nghệ sĩ từng kể rằng, mỗi lần về các vùng quê, không ít cán bộ địa phương tỏ ra không hài lòng vì cho rằng nhân vật của ông làm méo mó hình ảnh lãnh đạo cơ sở. Ngược lại, nhiều người dân lại thích thú, thậm chí nhận xét những gì phim phản ánh còn nhẹ hơn thực tế.

Có người bạn sau khi xem Gió làng Kình còn thẳng thắn nói ông "khốn nạn quá". Với Bùi Bài Bình, đó lại là lời khen cho sự thành công của vai diễn.

NSND Bùi Bài Bình (trái) trong cảnh phim "Gió làng Kình" (Ảnh: Chụp màn hình).

Để hóa thân vào các nhân vật phản diện, ông luôn quan sát kỹ đời sống, từ cách ăn mặc, đi đứng, nói năng đến những chi tiết nhỏ như kiểu tóc hay chiếc răng bọc vàng của một người ngoài đời. Sự tỉ mỉ ấy giúp các vai diễn của ông luôn gần gũi, giàu sức thuyết phục. Những năm gần đây, Bùi Bài Bình tiếp tục ghi dấu ấn qua các phim truyền hình như Hương vị tình thân, Gia đình mình vui bất thình lình và hiện tại là Dưới ô cửa sáng đèn…

Ngoài đời, NSND Bùi Bài Bình được đồng nghiệp nhận xét là người hiền lành, sống giản dị và hết mực yêu gia đình.

Không chỉ thành công trong sự nghiệp, NSND Bùi Bài Bình còn khiến công chúng ngưỡng mộ bởi cuộc hôn nhân viên mãn, bền chặt suốt 45 năm với NSƯT Ngọc Thu.

Trong nhiều năm, nữ nghệ sĩ lui về làm hậu phương, quán xuyến gia đình và chăm sóc 2 con để chồng yên tâm theo đuổi nghệ thuật. Bùi Bài Bình nhiều lần cũng thừa nhận, nếu không có sự động viên của vợ, có lẽ ông đã bỏ nghề từ rất sớm.

Có thời điểm sự nghiệp chưa khởi sắc, ông định chuyển sang kinh doanh. Chính những lời động viên và nước mắt của vợ đã giữ ông ở lại với điện ảnh.

Sau nhiều thập kỷ cống hiến cho điện ảnh, NSND Bùi Bài Bình hiện tận hưởng cuộc sống bình dị bên gia đình tại Hà Nội. Ông sống cùng vợ, con cháu trong ngôi nhà trên phố Giáp Nhị.

Trong cuộc trò chuyện với phóng viên Dân trí, nam nghệ sĩ cho biết nguồn thu nhập chính là lương hưu khoảng 6 triệu đồng mỗi tháng từ Hãng phim Truyện Việt Nam, còn tiền đóng phim chỉ là khoản thu nhập thêm, có năm nhiều, có năm ít.

Ở tuổi 70, điều khiến ông hài lòng là cuộc sống đủ đầy, gia đình hòa thuận và 3 thế hệ vẫn quây quần dưới một mái nhà. Theo nam nghệ sĩ, ông sống khá đơn giản, không cầu kỳ trong sinh hoạt, đi ăn sang hay ngồi quán vỉa hè đều thấy vui miễn được gặp gỡ bạn bè.

Còn trong gia đình, ông luôn cố gắng giữ hòa khí. Bản thân ông cũng nhận mình là người bố chồng dễ tính, không soi xét hay khắt khe với con dâu.

Hai vị "trưởng thôn" nổi tiếng của màn ảnh Việt hội ngộ, trò chuyện vui vẻ, thoải mái (Ảnh: Hương Hồ).

Cố NSƯT Văn Hiệp - bác trưởng thôn “xét một cách toàn diện”

Nếu nhắc đến danh xưng "trưởng thôn quốc dân", nhiều khán giả sẽ nghĩ ngay tới cố NSƯT Văn Hiệp.

Với gương mặt hiền lành, nụ cười đôn hậu và vẻ ngoài chất phác cùng lối diễn tự nhiên, ông gần như trở thành lựa chọn hàng đầu cho những vai nông dân, trưởng thôn hay các nhân vật mang đậm màu sắc làng quê Bắc Bộ.

Bén duyên với hài kịch từ vở Nghêu, Sò, Ốc, Hến, Văn Hiệp nhanh chóng khẳng định tài năng bằng khả năng tạo tiếng cười duyên dáng nhưng không lố.

Sau này, ông chuyển sang lĩnh vực truyền hình và gặt hái thành công với kịch bản Trưởng họ chán cơm. Đặc biệt, show truyền hình về Trưởng thôn Văn Hiệp với sự tham gia của NSƯT Quang Tèo và cố nghệ sĩ Giang Còi đã tạo nên sức hút lớn, góp phần đưa hình tượng "trưởng thôn" của ông trở thành một dấu ấn khó quên trên sóng truyền hình.

Trước khi trở thành gương mặt quen thuộc của màn ảnh nhỏ, NSƯT Văn Hiệp được đào tạo bài bản về nghệ thuật. Ông thuộc khóa đầu tiên của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh, học cùng các tên tuổi như Doãn Hoàng Giang, Trọng Khôi và Doãn Châu.

Sau khi tốt nghiệp, ông được tuyển về công tác tại Nhà hát Kịch Việt Nam, nơi ông gắn bó từ năm 1963 đến năm 1990 trước khi chuyển công tác. Đến năm 2002, nghệ sĩ nghỉ hưu sau 40 năm cống hiến cho nghệ thuật.

Trong hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật, nghệ sĩ Văn Hiệp luôn nỗ lực tạo dấu ấn riêng ở từng vai diễn. Câu thoại "xét một cách toàn diện" do ông thể hiện từng trở thành câu cửa miệng của rất nhiều khán giả.

Cố NSƯT Văn Hiệp (Ảnh: Chụp màn hình).

Trái ngược với tiếng cười mang đến cho khán giả, cuộc sống riêng của cố nghệ sĩ Văn Hiệp lại chất chứa nhiều nỗi buồn. Lúc sinh thời, chia sẻ về cuộc hôn nhân của mình, nghệ sĩ Văn Hiệp từng nói: "Tôi không dám nhận mình là người vị tha, chỉ nhận mình là người cư xử đàng hoàng”.

Những năm cuối đời, ông sống cùng các con trong căn nhà tại Hà Nội. Người thân từng chia sẻ rằng, dù luôn nở nụ cười trước công chúng, sâu thẳm trong lòng, nam nghệ sĩ vẫn có nhiều tâm sự.

Năm 2013, Văn Hiệp qua đời sau thời gian chống chọi với bệnh tật. Năm tháng sau khi mất, ông được đặc cách truy tặng danh hiệu NSƯT để ghi nhận những cống hiến bền bỉ cho nghệ thuật.